پایان نامه ارشد رشته علوم دامی : تأثیر سطوح مختلف ویتامین C بر میزان جمعیت، تخم‌گذاری ملکه زنبور عسل

با عنوان : تأثیر سطوح مختلف ویتامین C بر میزان جمعیت، تخم‌گذاری ملکه زنبور عسل

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

دانشکده علوم کشاورزی

گروه علوم دامی

 پایان‌نامه جهت دریافت مدرک کارشناسی ارشد(MSc) در رشته علوم دامی­

گرایش تغذیه دام

تأثیر سطوح مختلف ویتامین C بر میزان جمعیت، تخم‌گذاری ملکه و زمستان‌گذرانی کلنی زنبور عسل (Apis mellifera)

 استاد راهنما

دکتر علی احمد علو قطبی

 استاد مشاور

دکتر غلامعلی نهضتی پاقلعه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

تأثیر ویتامین­ها در تغذیه زنبورعسل مهم می­باشد علی­الخصوص در مواقعی که تغذیه کمکی با شکر یا جایگزین­های گرده مطرح می­گردد. به همین مقصود مطالعه اثرات سطوح مختلف ویتامین C بر میزان جمعیت، تخم‌گذاری ملکه و زمستان‌گذرانی کلنی زنبورعسل (Apis mellifera) مورد پژوهش قرار گرفت.کلنی­های آزمایشی از لحاظ جمعیت و ملکه همسن یکسان­سازی شدند و همراه با شربت شکر(50 درصد قند) در سه سطح 1000 ، 2000 ، 3000 ppm  ویتامین C  محلول در شربت مصرف نمودند و با گروه شاهد که فقط با شربت شکر تغذیه می­شدند(تیمار های 1 و 2 و3 به ترتیب 1000 ، 2000 ، 3000  ppm (ویتامین C) و  تیمار 4 شاهد) مورد مقایسه قرار گرفتند. در این آزمایش تغذیه کلنی­ها به مدت 200 روز در پائیز و بهار از سی­ام­ مهر ماه تا 29 اردیبهشت ماه(45 روز تغذیه با شربت ویتامینه و 15 روز قطع مصرف) انجام گرفت. اثرات ویتامین C بر تخمگذاری ملکه با بهره گیری از کادر 5×5 سانتی­متر، جمعیت کلنی بر حسب قاب، وزن بدن 50 نمونه زنبورعسل بر حسب­گرم و میزان عسل مصرفی در زمستان بر حسب تفاوت وزن کلنی در ابتدای زمستان و انتهای زمستان و میزان عسل تولیدی نیز با اندازه­گیری میزان وزن قاب­های برداشتی از هر کلنی و تفاوت وزن آنها با قاب اکستراکت کرده اندازه­گیری گردید. داده­های جمع­آوری شده با بهره گیری از نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج حاصل از واکاوی آماری نشان داد که بین تیمار­ها(سطوح مختلف ویتامینC) از لحاظ میزان تخمگذاری در پائیز تفاوت معنی­داری در سطح 1 درصد (01/0 p<) و در بهار در سطح 5 درصد وجود داشت(05/0 p<). بیشترین میانگین میزان تخم­گذاری ملكه در پائیز مربوط به تيمار 2 و كمترين تخم­گذاري مربوط به تيمار 4 بود، در فصل بهار نیز بالاترین میانگین مربوط به تیمار 3 و کمترین میانگین مربوط به تیمار 4 می­باشد. بیشترین میانگین جمعیت در فصل پائیز مربوط به تیمار 2 و کمترین جمعیت مربوط به تیمار 4 و در فصل بهار نیز بالاترین میانگین مربوط به تیمار 3 و کمترین میانگین مربوط به تیمار 4 (شاهد) می‌باشد. اثر سطوح مختلف ویتامینC  بر وزن لاشه زنبوران کارگر دارای اختلاف معنی­دار نبود (05/0p>). وزن لاشه به ترتیب از بیشترین به کمترین مقدار، تیمار4 (شاهد)، تیمار3، تیمار2، تیمار1 بود. در میزان جمعیت قبل و بعد از زمستان‌گذرانی، تفاوت معنی‌دار بین تیمار شاهد با تیمارهای دیگر نظاره گردید (05/0p<). بیشترین تعداد کلنی‌های پایدار در زمستان مربوط به گروه کلنی‌های تیمار 3 و کمترین تعداد آن مربوط به تیمار 1 و تیمار 4 بوده می باشد. از نظر میزان عسل برداشتی در فصل بهار، تفاوت معنی‌داری در سطح 5 درصد بین تیمار نظاره گردید، به طوری که تیمار 3 بالاترین میزان عسل مصرفی و تیمار 4 (شاهد) کمترین میزان عسل تولیدی را به خود اختصاص داده می باشد (05/0p<). با در نظر داشتن نتایج به دست آمده می­توان گفت كه افزودن ppm2000 ویتامین C به شربت تغذیه­ پائیزه و سطح ppm 3000 این ویتامین به تغذیه بهاره (شربت یک به یک شکر) کلنی‌ها سبب افزایش تخم‌گذاری ملکه و همچنین افزودن دستی سطح ppm2000 این ویتامین به تغذیه پائیزه و سطح ppm 3000 این ویتامین به تغذیه بهاره سبب افزایش جمعیت و وزن بدن می گردد .

کلمات ­کلیدی: تخم­گذاری ­ملکه،­ جمعیت، زمستان­گذرانی، زنبورعسل، وزن بدن، ویتامینC .

فصل اول…………………………………………………………………………………………………………………….. 1

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………… 1

1-1 اهمیت زنبورعسل……………………………………………………………………………………………………….. 2

1-2 ارزش اقتصادی واجتماعی زنبور عسل……………………………………………………………………………………. 2

1-3 تغذیه زنبورعسل…………………………………………………………………………………………………………. 3

1- 4 نیاز غذایی زنبور عسل…………………………………………………………………………………………………… 3

1- 5 اهمیت ویتامین‌ها در زنبور عسل………………………………………………………………………………………… 4

فصل دوم……………………………………………………………………………………………………………………. 5

مطالعه منابع………………………………………………………………………………………………………………….. 5

2-1 تاریخچه تغذیه تکمیلی…………………………………………………………………………………………………… 7

2-2 تغذیه در انواع زنبوران داخل کلنی……………………………………………………………………………………….. 8

2-2-1 تغذیه زنبوران کارگر………………………………………………………………………………………………….. 8

2-2-2 تغذیه نرها…………………………………………………………………………………………………………….. 9

2-2-3 تغذیه ملکه……………………………………………………………………………………………………………. 9

2-2-4 تغذیه لاروها………………………………………………………………………………………………………….. 9

2-3 تغذیه تکمیلی…………………………………………………………………………………………………………… 10

2-3-1 تغذیه با مواد قندی…………………………………………………………………………………………………… 10

2-3-2 مواد قندی مورد بهره گیری زنبور عسل………………………………………………………………………………….. 10

2-3-3 تغذیه با مواد پروتئینی………………………………………………………………………………………………… 11

2-4 روش‌های متداول در تغذیه کلنی‌های زنبورعسل………………………………………………………………………… 11

2-4-1 تغذیه تکمیلی پروتئینی……………………………………………………………………………………………….. 11

2-4-2 تغذیه تحریکی کلنی…………………………………………………………………………………………………. 12

2-4-3 تغذیه تحریکی زنبورستان جهت تولید عسل………………………………………………………………………….. 12

2-4-4 تغذیه برای تقویت کلنی……………………………………………………………………………………………… 12

2-4-5 تغذیه جهت تجویز دارو……………………………………………………………………………………………… 13

2-4-6 تغذیه زمستانی زنبورها……………………………………………………………………………………………….. 13

2- 5   احتیاجات غذایی…………………………………………………………………………………………………….. 14

2-5-1 آب………………………………………………………………………………………………………………… 14

2-5-2 کربوهیدرات‌ها……………………………………………………………………………………………………… 15

2-5-3 پروتئین‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 16

2- 5-4 اسید آمینه‌های ضروری زنبورعسل………………………………………………………………………………….. 18

2-5-5 لیپیدها………………………………………………………………………………………………………………. 20

2-5-6 مواد معدنی………………………………………………………………………………………………………….. 21

2-5-7 ویتامین‌ها……………………………………………………………………………………………………………. 21

2-5-7-1 ویتامین‌های محلول در چربی………………………………………………………………………………………. 21

2-5-7-1-1 ویتامین A……………………………………………………………………………………………………… 21

2-5-7-1-2 ویتامین K……………………………………………………………………………………………………… 21

2-5 -7-1-3 ویتامین D…………………………………………………………………………………………………….. 21

2-5-7-1- 4 ویتامین E……………………………………………………………………………………………………… 22

2-5-7-2 ویتامین‌های محلول در آب………………………………………………………………………………………… 22

2-5-7-2-1 ویتامین C (اسید آسکوربیک)…………………………………………………………………………………. 22

2-5-7-2- 2 ویتامین B1 (تیامین)…………………………………………………………………………………………… 23

2-5-7-2-3 ویتامین B2 (ریبوفلاوین)……………………………………………………………………………………….. 23

2-5-7-2- 4 ویتامین B3 (نیاسین)………………………………………………………………………………………….. 23

2-5-7-2- 5 ویتامین B5 (اسیدپانتوتنیک)…………………………………………………………………………………… 23

2-5-7-2- 6 ویتامین B12 (سیانوکوبالامین)………………………………………………………………………………….. 23

2-6 ارزش غذایی جانشین‌ها ومکمل‌های گرده گل………………………………………………………………………….. 24

2-7 خاصیت جلب کنندگی گرده……………………………………………………………………………………………. 24

2-8 ترکیبات شیمیایی دور کننده زنبورعسل…………………………………………………………………………………. 25

2-9 ارزش غذایی گرده گیاهان مختلف برای زنبورعسل……………………………………………………………………… 25

2-10 اثرات کمبود گرده در تغذیه زنبورعسل……………………………………………………………………………….. 26

2-11 جمع آوری گرده توسط زنبور…………………………………………………………………………………………. 26

2 – 12 خصوصیات گرده…………………………………………………………………………………………………… 26

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

2-12-1 گرده گل………………………………………………………………………………………………………….. 26

2-12-2 ترکیبات گرده……………………………………………………………………………………………………… 27

2-12-3 کربوهیدرات‌های گرده…………………………………………………………………………………………….. 27

2-12-4 پروتئین گرده………………………………………………………………………………………………………. 27

2-12-5 چربی‌های گرده……………………………………………………………………………………………………. 28

2- 12- 6 مواد معدنی گرده………………………………………………………………………………………………….. 29

2-12- 7 ویتامین‌های گرده………………………………………………………………………………………………….. 29

2- 13 ویتامین‌های موجود در گرده………………………………………………………………………………………….. 30

2- 13-1 ویتامین آ………………………………………………………………………………………………………….. 30

2- 13- 2 ویتامین ب 1 یا تیامین……………………………………………………………………………………………… 30

2- 13- 3 ویتامین ب 2 یا ریبوفلاوین………………………………………………………………………………………… 30

2- 13- 4 اسید فُولیک………………………………………………………………………………………………………. 30

2- 13-5 ویتامین ب5 اسید پانتوتنیک………………………………………………………………………………………… 30

2- 13- 6 ویتامین ب 6 یا پیرودوکسین………………………………………………………………………………………. 31

2- 13- 7 ویتامین ب 12…………………………………………………………………………………………………….. 31

2- 13- 8 ویتامین C یا اسید اسکوربیک…………………………………………………………………………………….. 31

2- 13- 9 ویتامین د…………………………………………………………………………………………………………. 31

2- 13- 10 ویتامینی (توکوفرول)…………………………………………………………………………………………….. 31

2- 13- 11 ویتامین اچ (بیوتین )……………………………………………………………………………………………… 31

2- 13- 12 ویتامین پی (روتین )……………………………………………………………………………………………… 31

2- 15 مواد معدنی گرده…………………………………………………………………………………………………….. 32

2- 14 هورمون‌های گرده :………………………………………………………………………………………………….. 32

2- 15 ویتامین C……………………………………………………………………………………………………………. 32

2- 16 فواید ویتامین C………………………………………………………………………………………………………. 33

2- 17 کمبود ویتامین C…………………………………………………………………………………………………….. 34

2- 18 مصرف مازاد بر نیاز………………………………………………………………………………………………….. 34

2- 19 منابع حاوی ویتامین C……………………………………………………………………………………………….. 34

2- 20 سایر خواص ویتامین C………………………………………………………………………………………………. 37

2- 21 معرفی عسل اسکوربات ومقایسه آن با عسل طبیعی و شکر……………………………………………………………… 38

2- 22 فرمول شیمیایی ویتامین C :…………………………………………………………………………………………… 38

2- 23 ساخت ویتامین C به صورت صنعتی…………………………………………………………………………………… 39

2- 24ساخت ویتامین C در بدن جانوران…………………………………………………………………………………….. 39

2- 25 اهمیت ویتامین C در زنبور عسل……………………………………………………………………………………… 39

2- 26 مطالعه ویتامین C در گرده‌های جمع آوری شده توسط زنبور عسل و لاشه آن…………………………………………. 39

2- 27 عملکرد ویتامین C…………………………………………………………………………………………………… 40

2- 28 سابقه تغذیه کلنی‌های زنبور عسل با ویتامین C و سایرمواد……………………………………………………………… 41

2- 29 گونه‌ها و نژادهای زنبورعسل…………………………………………………………………………………………. 42

فصل سوم…………………………………………………………………………………………………………………… 45

مواد و روش‌ها……………………………………………………………………………………………………………… 45

3- 1 مواد و روش‌ها………………………………………………………………………………………………………… 46

3- 2 اهداف طرح…………………………………………………………………………………………………………… 46

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3- 3 مدل آماری طرح………………………………………………………………………………………………………. 47

3- 4 زمان بندی ونحوه اجرای طرح………………………………………………………………………………………….. 47

3- 5 آماده سازی کلنی‌های آزمایشی……………………………………………………………………………………….. 47

3- 6 همگن کردن کلنی‌ها………………………………………………………………………………………………….. 47

3- 7 تهیه مواد مصرفی آزمایش……………………………………………………………………………………………… 48

3- 8 نحوه آماده سازی شربت و ویتامین C محلول در آن جهت تیمارهای مورد آزمایش……………………………………… 48

3-9 پرورش نوزاد و تخم‌گذاری ملکه………………………………………………………………………………………. 49

3-10 مطالعه جمعیت زنبوران بالغ……………………………………………………………………………………………. 50

3-11 تعیین وزن لاشه……………………………………………………………………………………………………….. 51

3-12فراسنجه‌های زمستان‌گذرانی زمستان‌گذرانی……………………………………………………………………………. 52

3-12- 1 تفاوت وزن کلنی (میزان عسل مصرفی)…………………………………………………………………………….. 52

3-12- 2 اندازه گیری میزان جمعیت…………………………………………………………………………………………. 52

3-13 تولید عسل……………………………………………………………………………………………………………. 52

فصل چهارم………………………………………………………………………………………………………………… 53

نتایج……………………………………………………………………………………………………………………….. 53

4-1 نتایج…………………………………………………………………………………………………………………… 54

4-2 مطالعه اثر سطوح مختلف ویتامین C بر میزان تخمگذاری ملکه در فصل پائیز…………………………………………….. 54

4- 3 مطالعه اثر سطوح مختلف ویتامین C بر روی جمعیت زنبوران بالغ در فصل پائیز…………………………………………. 56

4 – 4 مطالعه اثر سطوح مختلف ویتامین C بر وزن لاشه تازه زنبوران کارگر………………………………………………… 57

4– 5 مطالعه اثر سطوح مختلف ویتامین C بر وزن لاشه خشک زنبوران کارگر……………………………………………… 59

4- 6 اثر سطوح مختلف ویتامین C بر زمستان‌گذرانی کلنی‌های زنبور عسل…………………………………………………… 60

4-7 مطالعه اثر سطوح مختلف ویتامین C بر میزان تخمگذاری ملکه در فصل بهار…………………………………………….. 61

4 – 7 – 1 میانگین کل چهار دوره در فصل بهار…………………………………………………………………………….. 62

4- 8 مطالعه اثر سطوح مختلف ویتامین C بر روی جمعیت زنبوران بالغ در فصل بهار…………………………………………. 63

4- 9 اثر سطوح مختلف ویتامین C بر میزان تولید عسل……………………………………………………………………….. 65

فصل پنجم………………………………………………………………………………………………………………….. 66

بحث……………………………………………………………………………………………………………………….. 66

5- 1 مطالعه اثر ویتامین C بر میزان تخمگذازی (پرورش نوزادان) در پائیز……………………………………………………. 67

5- 2 مطالعه اثر ویتامین C بر میزان جمعیت زنبوران بالغ (قاب) در پائیز……………………………………………………….. 68

5- 3 مطالعه اثر ویتامین C بر وزن لاشه تازه و خشک زنبوران کارگر در پائیز………………………………………………… 69

5- 4 مطالعه اثر ویتامین C بر زمستان‌گذرانی کلنی زنبورعسل………………………………………………………………… 70

5- 5 مطالعه اثر ویتامین C بر میزان تخمگذازی(پرورش نوزادان) در بهار…………………………………………………….. 70

5- 6 مطالعه اثر ویتامین C بر میزان جمعیت زنبوران بالغ (قاب) در بهار………………………………………………………. 71

5- 7 مطالعه اثر ویتامین C بر میزان عسل تولید شده کلنی در فصل بهار……………………………………………………….. 72

5- 8 نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………. 72

5- 9 پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………….. 73

فصل ششم………………………………………………………………………………………………………………….. 74

منابع………………………………………………………………………………………………………………………… 74

اهمیت زنبورعسل

جهان هستی تجلیگاه آیات الهی می باشد و زنبورعسل با فیزیولوژی ظریف وجودی و رفتار دقیق خود بشر را به سوی اثبات وحدانیت قدرت پروردگار هستی راهنمایی می کند.

زنبورعسل موجودی می باشد که خیلی پیش از بشر در روی زمین به وجود آمده و زندگی را آغاز کرده می باشد و در همه کتاب‌های آسمانی مانند قرآن کریم، انجیل، تورات و نوشته‌های قدیمی یونان و افسانه‌های کهن از زنبور عسل به عنوان یک موجود مفید ومنظم و پرکار یاد شده می باشد و از محصولات تولیدی آن به عنوان یک ماده مغذی مفید نام برده شده می باشد. اولین اثر وجودی بشر در روی زمین که در کاوش‌های زمین شناسی تاکنون به دست آمده متعلق به 600 هزار سال پیش می باشد و حال آنکه همین کاوش‌های علمی در اعماق زمین نشان می‌دهند که اجداد اولیه زنبورعسل که گوشتخوار بوده‌اند در حدود 80 میلیون سال پیش می‌زیسته و مشغول فعالیت و زاد و ولد بوده می باشد، منتها با این تفاوت که در آن وقت فاقد یک زندگی اجتماعی بوده و مثل خیلی از زنبورهای غیرعسلی امروزی زندگی انفرادی داشته و هر زنبور لانه مخصوص به خود را ساخته و درآن زندگی می‌کرده می باشد (عباسی و همکاران، 1389).

امروزه از زنبور عسل برای تولید محصولاتی زیرا عسل، گرده گل، موم، بره موم، زهر، ژله رویال (شاه انگبین) بهره گیری می گردد. این محصولات علاوه براینکه به عنوان مواد غذایی و کمک غذایی با ارزش می‌باشد در صنایع دیگری مانند داروسازی، آرایشی، بهداشتی، شمع­سازی، قالب­سازی، ریخته­گری، نساجی، واکسن­سازی، قلم­زنی، کاغذ­سازی منشاء خدمات ارزنده ایست. اعظم درآمد زنبورداران از طریق فروش عسل و موم می‌باشد اما بعضی از زنبورداران هم با تولید ملکه، زنبور پاکتی و سایر محصولات مذکور کسب درآمد می‌نمایند (نهضتی، 1387؛ سامرویل[1]، 2002).

1-2 ارزش اقتصادی واجتماعی زنبور عسل

کشور ایران در سال 1391 با داشتن حدود 6/5 میلیون کلنی مدرن و بومی و تولید 71000 تن عسل (طبق گزارشات معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی) در جایگاه دوم خاورمیانه بعد از ترکیه و جایگاه سوم بعد از چین و هندوستان در قاره آسیا و جایگاه یازدهم جهان را کسب کرده می باشد.

پرورش زنبورعسل از نظر ایجاد اشتغال توانسته 250000 نفر را به گونه مستقیم و غیر مستقیم در این صنعت مشغول بکار نماید و تعداد 170 تعاونی پرورش زنبور عسل در کشور ، 41000 نفر پرورش دهنده زنبورعسل را در قالب تعاونی‌های تولیدی سازمان دهی نماید (طبق گزارشات معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی). با در نظر داشتن اطلاعات فوق اهمیت این بخش برای سرمایه­گذاری، پژوهش و رفع معضلات که یکی از آن‌ها تغذیه زنبورعسل می باشد به وضوح روشن می گردد.

1-3 تغذیه زنبورعسل

تمام موجودات زنده برای ادامه حیات خود به مواد مغذی نیازمندند، زنبورعسل هم به مانند تمام جانداران برای فعالیت‌های حیاتی و رشد و نمو به پروتئین، چربی، کربوهیدرات، مواد­معدنی، ویتامین‌ها و آب احتیاج دارد. در زمانی که گیاهان در طبیعت دارای گل‌های زیادی می‌باشند زنبورعسل نیازهای غذایی خود را از گل‌ها بدست می‌آورند که این گل‌ها دارای شهد و گرده گل می‌باشند. انرژی مورد نیاز زنبورعسل اکثرا از قند موجود در شهد گل بدست می‌آید. پروتئین مورد نیاز زنبور هم از گرده موجود در طبیعت تامین می گردد علاوه بر تامین پروتئین توسط گرده، نیاز به چربی، مواد معدنی و ویتامینی هم از گرده مرتفع می گردد. در شهد گل هم مقداری مواد معدنی و ویتامینی هست که مکملی برای کمبودهای تغذیه‌ای می‌باشد. آب هم که از منابع فراوان موجود در طبیعت تامین می گردد (ایراندوست، 1375؛ هربرت[2] وشیمانوکی[3]، 1978).

1- 4 نیاز غذایی زنبور عسل

گرده گل منبع مهم پروتئین، چربی، ویتامین، و مواد معدنی برای زنبورها می باشد و زنبوران عسل از این مواد بیشتر در ساختمان ماهیچه‌ها، غدد و ترشحات آن‌ها و سایر بافت‌ها بهره گیری می‌کنند (نهضتی،1387؛ هربرت وشیمانوکی، 1978؛ سامروویل، 2002). یک زنبور تازه متولد شده 13 درصد و یک زنبور پنج روزه 5/15 درصد وزن بدنش را مواد پروتئینی تشکیل می‌دهد (احمدی، 1390).

یک زنبور کارگر از زمان تفریخ تخم تا خارج شدن از سلول، برای رشد خود به 21/3 میلی‌گرم نیتروژن نیاز دارد که این مقدار نیتروژن معادل 140 تا 170 میلی‌گرم گرده می‌باشد (بابایی، 1391؛ نهضتی،1387؛ هربرت وشیمانوکی، 1978). نیاز پروتئینی زنبورها در شرایط مختلف فرق می کند. میزان تخمگذاری و پرورش نوزادان، تولید و برداشت محصولات مختلف از کلنی زنبورعسل مانند ملکه، ژل رویال، زهر ، عسل و به گونه کلی فعالیت‌های پروازی نیاز را بالا می‌برد. گرما، سرما، بیماری‌ها و انگل‌ها هم در بالا بردن نیاز تأثیر دارند (جواهری، 1374؛ نهضتی،1387). تغذیه کلنی‌های زنبورعسل همراه با شکر و عسل هیچگاه نمی‌تواند موجب رشد و نمو و تقویت کامل جمعیت‌ها باشد و کلنی‌ها با مصرف آن‌ها تنها مقداری رشد کرده و آنگاه متوقف می شوند و از این به بعد هر مقدار عسل یا شکر در اختیارشان قرار گیرد آن‌ها شروع به ذخیره آن در داخل حجره‌ها می‌کنند و رشدی از خود نشان نمی‌دهند (سامروویل، 2000).

همچنین باعث اختلالاتی در رشد و نمو غدد بالا حلقی، غدد مومی و زهری ایجاد می گردد و طول عمر آن‌ها کم می گردد و پرورش نوزاد کاهش می‌یابد. در این مواقع اگر مقداری مواد پروتئینی (مکمل گرده یا جانشین گرده) در اختیار زنبورها گذاشته گردد شروع به رشد می‌نمایند و جمعیت­هایشان به تدریج افزایش پیدا می کند (ایراندوست، 1375؛کریلشیم[4]، 2005؛ ماتیلا [5]و اوتیس[6]، 2006). کمبود گرده گل و مواد پروتئینی منجر به کاهش پرورش نوزاد، رشد غیر طبیعی، کاهش طول عمر در کارگران بالغ و نهایتاً کاهش در تولید عسل می گردد (ایراندوست، 1375؛ القرنی[7]، 2006؛ مانینگ [8]و همکاران، 2007؛ سامروویل، 2000).

در منطقه‌هایی که از اواسط الی اواخر تابستان کار شهد و گرده آوردن زنبورها به تدریج کاهش پیدا کرده و شهد و گرده و یا به بیانی دیگر گل‌های شهدزا و گرده دار در طبیعت کمیاب و حتی نایاب می گردد، مستقیما بر روی عملکرد ملکه اثر منفی می‌گذارد و وی را وادار می کند که از فعالیت تخمگذاری خود روز به روز بکاهد. تعداد تخمی که توسط ملکه در روز گذاشته می گردد، علاوه بر طول روز به مقدار شهد و به خصوص گرده‌ای که توسط زنبورها روزانه وارد کندو می گردد، همیشه و در تمام طول سال ارتباط مستقیم دارد (هیداک[9]، 1970؛ حسین، 1979).

با رفع به موقع احتیاجات پروتئینی و چربی کلنی‌های زنبورعسل، غدد بالا حلقی و غدد مومی و غدد زهرساز زنبوران کارگر فعال می گردد و غذای لازم برای رشد و نمو نوزادان را تهیه می‌نمایند و در نتیجه سبب تخم‌گذاری بیشتر ملکه گردیده و جمعیت به گونه تدریجی اما به سرعت افزایش می‌یابد. بدیهی می باشد که کلنی‌های پرجمعیت و قوی کمتر مورد حمله آفات و عوامل بیماری­زا قرار گرفته و زمستان‌های سرد و طولانی را به راحتی پشت سر خواهند گذاشت. جمعیت‌های قوی تأثیر مهمی در انجام اقدام گرده افشانی داشته و سرانجام بازده بهتری در تولید عسل و سایر فرآورده‌های کندو نشان می‌دهند (ایراندوست، 1375؛ نهضتی، 1387).

1- 5 اهمیت ویتامین‌ها در زنبور عسل

ویتامین‌ها مبحث مهمی را در تغذیه زنبورعسل تشکیل می‌دهند و برای رشد و نمو طبیعی نوزادان اهمیت اساسی دارند. زنبورعسل مانند تمام جانوران دیگر به ویتامین‌ها نیاز دارد که با سایر مواد مغذی به ویژه پروتئین‌ها در تعادل مطلوب باشند. عدم وجود این مواد در غذا منجر به بروز انواع نارسائیها و بیماریها می گردد و بیشتر کوآنزیمها دارای یک ویتامین به عنوان قسمتی از ساختمان خود هستنند که بدون شک مسئول ایجاد نقشی ضروری برای ویتامین‌ها می‌باشند (یگانی، 1377؛ جواهری، 1388؛ ورما[10]، 1982؛ هربرت، 1985).

 فصل دوم

مطالعه منابع

2-1 تاریخچه تغذیه تکمیلی

از سال‌ها پیش بشر برای تغذیه کلنی‌های زنبورعسل از مواد مختلفی بهره گیری کرده می باشد. در گذشته پرورش دهندگان زنبورعسل با مخلوط کردن پودر قند با عسل خمیر شرینی که به صورت خالص از کربوهیدرات تشکیل شده بود را بهره گیری می‌کردند. مدتی بعد از خمیر شیرینی که حاوی پروتئین هم بود بهره گیری نمودند. ساموئل[11](1655)، از آرد خشک لوبیا و نان کاملاً برشته شده به عنوان غذای زمستانی با هزینه کم بهره گیری نمود. تخم مرغ از سال 1869 و آرد و آب نبات از سال 1877 برای تغذیه زنبورها بهره گیری گردید. در ایرلند جوهنز مهرینگ کلنی‌های زنبورعسل خود را با فرآورده‌های جانبی صنایع لبنی تغذیه می‌نمود، که روشی نو در آن وقت بود. در سال 1888 در آمریکا از شکر، شیر، تخم مرغ تازه، آرد چاودار، نمک و آرد استخوان مخلوطی تهیه می‌گردید و در تغذیه کلنی‌های زنبورعسل از آن بهره گیری می‌گردید. در سال 1900 پرورش دهندگان زنبورعسل اروپایی از مخلوط شکر ،آرد نخود و سفیده تخم مرغ برای تحریک ملکه به تخمگذاری در فصل بهار بهره گیری می‌کردند. از سال 1934 درآمریکا پرورش دهندگان زنبور عسل و متخصیصن دریافتند که دوره تولید و پرورش نوزاد تابعی از مقدار ورودی گرده (پروتئین) در فصل جمع آوری توسط زنبورها به داخل کلنی زنبور عسل می‌باشد. از این زمان به بعد متخصصین فعالیت خود را برای یافتن جانشینی مناسب برای گرده گل جهت بهره گیری در زمان کمبود گرده گل آغاز نموده و تحقیقات پایه‌ای خود را شروع نمودند (اسمیت[12]، 1995).

امروزه بهره گیری از جیره‌های مصنوعی برای هدف‌های علمی و تولید اقتصادی در حشرات رایج می باشد. کارایی و بازده، هضم، جذب، ضریب تبدیل غذایی و سایر صفات مانند مواردی هستند که برای ارزیابی جیره‌ها به کار می‌طریقه. زنبور عسل و کرم ابریشم از حشراتی هستند که به دلیل اقتصادی بودن، تغذیه تکمیلی (مصنوعی) درآن ها مورد توجه می باشد (باقری، 1384؛ دوئل[13]، 1977).

همان طوری که گفته گردید زنبوران عسل برای تامین نیازهای تغذیه‌ای خود به گل‌های گیاهان وابسته‌اند و در صورتیکه گل موجود نباشد یا کم باشد با کمبود موادمغذی و سوء تغذیه مواجه می شوند. پس در فصول سرد و زمان‌هایی که خشکی به سراغ طبیعت می‌آید و باعث کمبود گل در طبیعت می گردد نیاز به تغذیه تکمیلی یا کمکی دارند تا بتوانند خود را از صدمات و تلفات حفظ کنند و جمعیت خود را برای فصل مساعد سال جهت رشد ونمو آماده کنند و محصولات مختلف ومناسبی ازآن ها به دست آید (جواهری، 1374؛ احمدی، 1390؛ هیداک، 1965). برای تولید محصولاتی نظیر عسل، گرده، بچه مصنوعی، زنبور پاکتی، ملکه و ژله رویال نیاز به تغذیه تکمیلی می‌باشد وهمچنین در زمان‌هایی که گرده با کیفیت مناسب در دسترس کلنی‌ها نباشد نیز غذای کمکی لازم دارند.

2-2 تغذیه در انواع زنبوران داخل کلنی

تغذیه زنبورعسل شامل کلیه فعالیت‌هایی می باشد که به موجب آن یک موجود زنده با خوردن مواد غذایی مختلف شامل پروتئین‌ها، قندها، چربی‌ها، مواد معدنی، آب و انجام واکنش‌های مختلف به انرژی تولید می کند و در اعمال حیاتی خود به کار می‌برد و یا آن‌ها را برای ساختن بافت‌ها و اجزاء بدن خود بهره گیری می کند در این ارتباط زنبورعسل با موجودات دیگر تفاوت زیادی ندارد. انرژی مورد نیاز اکثراً از قندها و شهد و نیاز پروتئینی از خوردن گرده تامین می گردد. در گرده گل علاوه بر پروتئین مقادیر قابل توجهی چربی، مواد معدنی و ویتامینی نیز هست که نیاز غذایی زنبورها را برآورده می‌سازد (یگانی، 1377؛ هربرت، 1978؛ سامروویل، 2002).

کلنی‌های زنبورعسلی که با مکمل گرده و یا جانشین گرده تغذیه می شوند در فصل بهار پرورش نوزادان را زودتر از سایر کلنی‌ها شروع می‌کنند و کارگران بیشتری در فصل افزایش جمعیت پرورش می‌دهند (ماتیلا و اوتیس، 2006).

2-2-1 تغذیه زنبوران کارگر

پروتئین از عوامل مهمی می باشد که با طول عمر زنبورهای متولد شده ارتباط دارد، هر چه پروتئین بدن بالاتر رود به همان میزان طول عمر زنبورها بیشتر می گردد (سامروویل، 2000). مطالعات گسترده در زمینه تغذیه زنبورهای بالغ نشان می‌دهد که زنبورهای بالغ تا مدت‌ها می‌توانند با تغذیه از کربوهیدرات‌ها زنده بمانند اما هنگام تغذیه از گرده، عمر آن‌ها طولانی می گردد (القرنی، 2006؛ مانینگ، 2007؛ اسمیت، 1995). تکمیل شدن عضلات پرواز، توسعه غدد شیری، توسعه تخمدان و فعالیت متابولیکی زنبورهای جوان ارتباط مستقیم با میزان پروتئین گرده و جیره غذایی دارد (القرنی، 2006؛ هوور[14]، 2006؛ پرنال[15]، 2000).

تعداد صفحه :96

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com